De kaart met de verkeerde vorm

Bijna iedereen heeft weleens een wereldkaart aan de muur zien hangen. Daarop lijkt Groenland enorm groot, ongeveer net zo groot als heel Afrika. Wie naar de werkelijke afmetingen kijkt, ontdekt echter iets verrassends: Afrika is in werkelijkheid wel veertien keer zo groot als Groenland.

Hoe kan een kaart zo'n verkeerd beeld geven? Het probleem is dat de aarde een bol is, terwijl een kaart plat is. Om de ronde aarde op een plat vlak te tekenen, moet je de werkelijkheid een beetje uitrekken. Bij de bekendste kaart gebeurt dat vooral aan de boven- en onderkant. Daardoor lijken landen dicht bij de polen veel groter dan ze zijn, terwijl landen rond de evenaar juist kleiner lijken dan ze in werkelijkheid zijn.

Dat heeft gevolgen voor hoe mensen de wereld zien. Men zou denken dat landen in het noorden, zoals in Europa en Noord-Amerika, gigantisch zijn. In werkelijkheid passen er meerdere van die landen in één enkel land aan de evenaar. Hoewel de kaart al eeuwen wordt gebruikt en handig is om mee te varen, geeft hij dus een vertekend beeld van de grootte van werelddelen.

Daarom zijn er andere soorten kaarten bedacht die de oppervlakten juist wél eerlijk weergeven. Op zulke kaarten zien sommige landen er een beetje uitgerekt of platgedrukt uit, maar klopt de verhouding tussen groot en klein veel beter. Geen enkele platte kaart kan de aarde perfect weergeven; elke kaart kiest wat hij goed doet en wat hij verdraait. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is er dus niet één ‘juiste’ wereldkaart.